Quiz · Ortaokul ve lise
İlk yardım testi: hava yolu tıkanması, kanama ve yanık
İlk yardım sınavına hazırlananlar için: yetişkinde hava yolu tıkanması, dış kanama, burun kanaması, yanık, havale ve kan şekeri düşmesi. Güncel Avrupa Resüsitasyon Konseyi önerilerine göre.
Ücretsiz; çözmek için hesap gerekmez. Öğretmenler bir kopya kaydedip sınıfa gönderebilir, tahtada açabilir ya da Ludi ile değiştirebilir.
13 soru
Yemek yerken boğazına bir şey kaçan bir yetişkin güçlü bir şekilde öksürüyor. İlk ne yaparsın?
- Hemen sırtına beş kez vurursun
- Öksürmeye devam etmesi için cesaretlendirir, yanında kalırsınDoğru
- Su içirirsin
- Parmağınla ağzının içinde cismi ararsın
Neden: Güçlü öksürük, hava yolunu açmanın en etkili yoludur. Kişiyi yalnız bırakmadan öksürmeye teşvik edersin.
Tıkanan yetişkinin öksürüğü etkisizleşti, konuşamıyor ama bilinci açık. Ne yaparsın?
- Onu sırtüstü yatırıp göğüs basısına başlarsın
- Kürek kemiklerinin arasına beşe kadar sert vuruş yaparsınDoğru
- Öksürmesini beklemeye devam edersin
- Kollarını havaya kaldırmasını söylersin
Neden: Doğru: kişiyi öne eğip kürek kemiklerinin arasına avuç içinle beşe kadar vuruş yaparsın.
Beş sırt vuruşu cismi çıkarmadıysa sıradaki adım nedir?
- Beşe kadar karın baskısı (Heimlich manevrası)Doğru
- On sırt vuruşu daha
- Kişiyi ters çevirip sallamak
- Kurtarıcı soluk vermek
Neden: Sırt vuruşları işe yaramazsa beşe kadar karın baskısı uygulanır; sonra beş sırt vuruşu ile beş karın baskısı dönüşümlü sürdürülür.
Tıkanan kişi bilincini kaybedip yere yığıldı. Ne yaparsın?
- Sırta vuruşlara yerde devam edersin
- Koma pozisyonuna getirip beklersin
- 112'yi arar ve göğüs basısıyla temel yaşam desteğine başlarsınDoğru
- Ağzına su dökersin
Neden: Doğru: bilinç kaybolunca yardım çağrılır ve göğüs basısına başlanır; basılar cismi yerinden oynatmaya da yardım edebilir.
Elini kaynar suyla haşlayan birine yapılacak ilk şey nedir?
- Yanığın üzerine buz koymak
- Yanığa diş macunu ya da yoğurt sürmek
- Yanığı hemen sargı beziyle sıkıca sarmak
- Yanık bölgeyi yaklaşık 20 dakika serin akan suyun altında tutmakDoğru
Neden: Güncel öneriler yanığı olabildiğince erken, yaklaşık 20 dakika serin ya da soğuk (buzlu olmayan) suyla soğutmaktır.
Soğuttuktan sonra yanığı nasıl örtersin?
- Pamukla
- Gevşekçe, temiz ve yapışmayan bir örtüyle ya da streç filmleDoğru
- Kalın bir yün battaniyeyle sıkıca
- Hiç örtmeden, su toplamışsa kabarcıkları patlatarak
Neden: Temiz, yapışmayan bir örtü veya streç film yarayı korur ve yapışmaz; sıkı sarılmaz.
Yanık sırasında deriye yapışmış bir giysi parçası varsa ne yaparsın?
- Hızla çekip çıkarırsın
- Üzerine yağ sürüp öyle çıkarırsın
- Yapışan kısmı yerinde bırakır, çevresindeki giysiyi gerekiyorsa kesersinDoğru
- Kumaşı alkolle ıslatırsın
Neden: Yapışan kısım sağlık ekibine bırakılır; yapışmamış giysiler ve takılar ise şişme başlamadan çıkarılabilir.
Kolundaki derin bir kesikten bol kan akan birine ilk ne yaparsın?
- Yaranın üzerine doğrudan ve sıkıca bastırırsınDoğru
- Yarayı bol suyla yıkarsın
- Kolunu aşağı sarkıtırsın
- Yaraya toz şeker dökersin
Neden: Dış kanamada ilk ve en etkili adım, yaranın üzerine doğrudan sert baskı uygulamaktır.
Bir bacaktaki hayatı tehdit eden kanama doğrudan baskıyla durmuyor. Güncel öneri nedir?
- Baskıyı bırakıp yarayı açık havada bırakmak
- Mümkün olan en kısa sürede turnike uygulamakDoğru
- Yaraya pamuk tıkamak
- Kişiye bol su içirmek
Neden: Uzuvdaki ve baskıyla durmayan hayatı tehdit eden kanamada turnike, kanama yavaşlayıp durana kadar sıkılır.
Burnu kanayan biri için doğru duruş hangisidir?
- Başını geriye atar, burnuna pamuk tıkar
- Sırtüstü yatar
- Oturur, başını hafifçe öne eğer ve burnun yumuşak kısmını 10-15 dakika sıkarDoğru
- Ayağa kalkıp tavana bakar
Neden: Öne eğilmek kanın dışarı akmasını sağlar; burun kanatlarını sıkmak kanayan damara baskı yapar.
Kan şekeri düştüğünü söyleyen, bilinci açık ve yutabilen bir kişiye ne yaparsın?
- Hiçbir şey yemeden dinlenmesini söylersin
- Hemen insülin yaparsın
- Bir bardak sade su verirsin
- Şekerli bir yiyecek ya da meyve suyu verirsinDoğru
Neden: Bilinci açık ve yutabilen kişiye hızlı emilen şeker verilir; düzelmezse yardım çağrılır.
Nöbet (havale) geçiren birine ne yaparsın?
- Dilini yutmasın diye ağzına bir şey sokarsın
- Çevredeki sert eşyaları uzaklaştırır, başını korur ve nöbetin süresini tutarsınDoğru
- Kasılmaları durdurmak için kollarını tutarsın
- Yüzüne su serperek uyandırmaya çalışırsın
Neden: Kişiyi yaralanmaktan korumak ve süreyi bilmek önemlidir; kasılmalar geçince koma pozisyonuna alınır.
Türkiye'de ambulans dahil tüm acil durumlar için aranan numara hangisidir?
- 155
- 110
- 112Doğru
- 118
Neden: Türkiye'de ve Avrupa Birliği ülkelerinde tüm acil durumlar için 112 aranır.